“Perseguidi e sauvadi”. Ua prepausa materiaument intangibla e espirituaument incommensurabla

[RoyalSlider Error] No post attachments found.

Era fe mò montanhes. Mès, a viatges, son tan nautes que se pèrd era esperança. Èm ara Dusau Guèrra Mondiau. Eth deliri nazi s’esten per bona part d’Euròpa. Es Pirenèus hèn de termièra der orror. Quan era opcion ei era mòrt en un camp de concentracion, ne es 3.000 mètres des crestes que s’interpausen entre es josievi e era unica via d’escapament pòden dissuadir vint mil persones de sajar crotzar era sarrada. Ei eth darrèr gran escuelh entà hugir der olocaust.

En aute costat des montanhes, es cicatritzes dera recenta Guèrra Civiu encara son plan visibles. Era misèria e era herotja repression franquista non semblen un bon contèxt entà demorar cap ajuda d’arrés. Es josievi se planten deuant aquera immensa muralha naturau damb era incertitud de se n’auràn pro damb era fe pr’amor que se daurisque ua henedura per a on hugir dera Gestapo e es SS.

Era montanha non se moiguec, mès ua man anonima e amiga les guidèc enquiara libertat. Ei incalculable eth risc que corrien aqueri òmes deth Pirenèu. Solament se pòt comparar ara sua generositat e coratge. “Qui sauve ua anma, sauve un mon entièr”. Dilhèu non coneishien aguesta dita ebrèa, mès la heren sua e dauriren quate passi en Pirenèu de Lhèida entà sauvar tantes anmes coma les siguec possible. Ua eroïcitat que jamès non a agut cap reconeishença. Un oblit injust per eri e pes josievi perseguidi que moriren en assag de crotzar era sarrada.

Era Deputacion de Lhèida a metut en foncionament er ambiciós projècte “Perseguidi e sauvadi”, ua escomesa decidida peth torisme deth sègle XXI, que cerque un plus delà deth païsatge e er auviatge. Aguesti scenaris d’evasion qu’utilizèren es josievi entà hugir deth nazisme an vengut ara rotes de senderisme plees d’emotivitat e istòria.

Se tracte de  cinc rotes mercades que recorren endrets significatius dera Val d’Aran e dera Nauta Ribagòrça, eth Palhars Sobeiran, eth Naut Urgelh e era Cerdanha, que sigueren lòcs de pas o d’arrecès des defugits montanhes ençà gràcies ara generosa collaboracion des passadors.

Eth projècte contemple ua senhalizacion unificada e damb ua mèrca pròpria qu’identifique arreu deth territòri es espacis referents ath sojorn des refugiats josievi enes comarques de Lhèida.

Aguesta senhalizacion s’a completat damb huelhetons de difusion entà hèr-ne promocion e era publicacion d’ua pagina web multilingua (www.perseguitsisalvats.cat) a on s’expliquen es eveniments istorics, es itineraris e es lòcs mercats damb informacion diuèrsa.

Justament, damb er objectiu de contribuïr ara difusion e internacionalizacion deth projècte “Perseguidi e sauvadi”, era Deputacion de Lhèida a contunhat es accions promocionaus entà mostrar era aufèrta toristica deth Pirenèu e es tèrres de Lhèida en mercat d’Israèl, dempús d’a on, a partir d’aguest mes de junh, era aerolinha israeliana Arkia a metut en foncionament es vòls chartèrs damb er Aeropòrt de Lhèida-Alguaire. E eth projècte “Perseguidi e Sauvadi” a estat un des factors determinants entà que Arkia age iniciat aguesti vòls comerciaus entre eth cap-lòc d’Israèl, Tel Aviv, e er Aeropòrt Lhèida-Alguaire.

Aguest acòrd toristic que s’a arribat ei eth prumèr pas d’ua estrategia generau, de promocion conjunta e transversau des tèrres de Lhèida, non solaments entà toristes d’Israèl, mès entà visitants tant locaus coma nacionaus e internacionaus qu’exigissen ua aufèrta toristica de prumèra qualitat.

Ath madeish temps, aguesta campanha d’internacionalizacion coïncidís damb es estudis prealables que an de perméter era senhalizacion d’ua cincau rota d’evasión que enlaçarà era Val d’Aran damb era comarca deth Palhars Sobeiran, dempús deth Tuc dera Girèta, Montgarri, Pònt de Perosa, Bòrdes de Perosa e refugi Fornet e enquia arribar en Alòs d’Isil, sendères que –coma era rèsta de traçats mercats–utilizèren milèrs de persones pendent era Dusau Guèrra Mondiau.